Wij houden u graag op de hoogte van het laatste nieuws

Benieuwd naar de laatste nieuwtjes over economie, ruimte en de nieuwste technologische ontwikkelingen? Wij zetten het belangrijkste nieuws voor jou op een rij.

Duurzaam bouwen - Een praktische inleiding voor Built Environment Jos Lichtenberg

Duurzaam bouwen – Een praktische inleiding voor Built Environment. Jos Lichtenberg

Dit boek is in eerste instantie een studieboek. Maar omdat het een aangename toon heeft, goed geschreven is en vol staat met beeldende voorbeelden, is het ook interessant voor leden van het Platform Economie & Ruimte en brengen we het hier graag onder de aandacht.

Jos Lichtenberg is adviseur op duurzaamheidsgebied en emeritus-hoogleraar Bouwproductontwikkeling aan de TU Eindhoven. Duurzaamheid en innovatie zijn de leidraad in zijn carrière. En dat komt goed tot zijn recht in het boek. Alle theorie is gelardeerd met praktijkvoorbeelden en vervolgens met uitdagende en originele opdrachten. Aan de hand van de geschiedenis van duurzaamheid, de thema’s Planet, People, Profit en tot slot twee hoofdstukken over het duurzaam ontwerpen en het meten van duurzaamheid, krijgt het begrip duurzaam inhoud en vorm.

Dat is ook wel nodig. Duurzaam is inmiddels een begrip als “zingeving” en “kwaliteit”. Een term die iedereen voor lief neemt, waar niemand tegen is en waar niemand vragen bij stelt, een normatief stopwoord. Wie is er tegen de wereldvrede of voor de honger in Afrika? Zet ergens duurzaam voor en niemand zegt meer wat. Je kunt dat vrij willekeurig doen: duurzame auto, personeelsinzet, onderbroek, duurzaam glasdepot, functiehuis, besturen, personeelsbeleid, klimaatakkoord, hotel, bedrijfsleven, tanken, leiderschap, ondernemen, er zijn honderden variaties te vinden. De mooiste: 100% duurzame oplossingsgerichte journalistiek.

 

Ligtenberg ziet dat ook zo en heeft het begrip duurzaamheid voor dit boek in twee heldere paragrafen afgebakend. Om een indruk te geven van zijn toegankelijke schrijfstijl: in de kern gaat duurzaamheid over hoe we het met z’n allen op aarde kunnen volhouden op een wijze dat volgende generaties niet hoeven in te boeten op de kwaliteit van leven.

Bij het inleidende hoofdstuk over de geschiedenis zet de auteur ons even op het verkeerde been met de opmerking dat tot de industriële revolutie er geen grote tekorten waren. Dat is echt tenenkrommend. Vrijwel alle historische gebeurtenissen kennen een economische oorzaak van tekorten, van schaarste of vallen daaraan op een of andere manier te relateren. Er is een hele grote groep historici en economen die hiermee al decennia aan de slag zijn. We noemen Fernand Braudel, Immanuel Wallerstein, Bernhard Slicher van Bath, Jared Diamond, Daron Acemoglu en James Robinson.

Ligtenberg ziet de duurzaamheidsopgave nadrukkelijk als een veranderopgave. Hij constateert dat iedereen die al wat langer meeloopt in de bouw veranderen lastig vindt. Daarnaast gebruikt hij vaak het woord revolutie en “dat het daarom niet slechts een innovatie is”, maar anders bouwen, andere bouwtechniek, ontwerpregels en organisatie. Dan komt wel een oud veranderkundig dilemma om de hoek kijken: verbeteren van wat je al doet is makkelijker dan innoveren … De aanname is dat we volgens de auteur leven in een tijd (nb het boek is geschreven voor de coronacrisis) die we later revolutionair zullen noemen. Dat is wel een riskante opmerking. Als mensen hun eigen tijd tot revolutionair verklaren, is dat achteraf juist vaak een intermezzo in de geschiedenis. Echt grote veranderingen benoemen tijdgenoten niet. Natuurlijk, innovatie en informatiestromen gaan sneller en sneller. Ligtenberg ziet dat ook door de ICT-ontwikkelingen als het onderscheidende revolutionaire, nieuwe aan deze tijd. Maar ik kan als simpele historicus van oorsprong verder niet echt iets revolutionairs aan onze tijd ontdekken (los van de te verwachten implicaties van de coronacrisis, dat is een ander verhaal). Mijn ouders, in de jaren twintig geboren, maakten een grote crisis mee en daarna een wereldoorlog die alle andere oorlogen in de schaduw stelt. Mijn vader kon vervolgens aan het andere eind van de wereld een koloniaal conflict uitvechten. Toen ik in de jaren vijftig geboren werd, stond de wereld overal in brand vanwege die dekolonisatie. Toen mijn kinderen eind jaren tachtig ter wereld kwamen, werden honderden miljoenen bevrijd uit het juk van decennia dictatuur, linkse in Europa, rechtse in Zuid-Amerika. Dat zijn wel onderscheidende feiten. Tussen deze periodes met impact tot op de dag van vandaag, hadden we de generatie van de babyboomers.

Die dachten Yesterday zingend de poort te hebben geopend naar een revolutionaire tijd. Een misverstand. Maar we dwalen af.
Ligtenberg zet je dus aan het denken. Bijvoorbeeld over het dilemma van het afdanken van de gas infrastructuur, die we wellicht weer over een paar jaar nodig hebben voor het gebruik van waterstof. Of over het verschil tussen het bouwen volgens de principes van Passive House, Zweeds en techniek georiënteerd of Active House, Deens en mens georiënteerd. En zo vinden we meer uitnodigingen tot verder denken.
Aan het boek is een website gekoppeld www.duurzaambouweninleiding.nl. Ook kun je via dit boek toegang krijgen tot het gebruik van het softwareprogramma GPR Gebouw.

Het boek wordt aanbevolen door de:
E&R Kopgroep circulair bouwen en door de E&R Kopgroep wonen

Om te bestellen
9 top boeken voor u geselecteerd: circulair bouwen

Erwin van de Pol, E&R Themahouder Bestuur en Leiderschap (Moderator Boekencafé)/adviseur Rijnconsult/docent Sioo/auteur M&C en Hard gras

Erwin van de Pol Rijnconsult

 

MENU